Nằm trên dòng sông Quây Sơn giữa biên giới Việt Nam và Trung Quốc, thuộc xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, thác Bản Giốc Cao Bằng là một trong những thác nước tự nhiên lớn nhất Đông Nam Á. Từ Hà Nội, du khách đi khoảng 330 km theo quốc lộ 3 qua Thái Nguyên và Bắc Kạn là tới thành phố Cao Bằng, rồi đi tiếp khoảng 85 đến 90 km theo tỉnh lộ 206 là tới thác. Thời điểm đẹp nhất để ngắm thác là từ tháng 9 đến tháng 11, khi nước trong xanh, trời mát và ruộng lúa dưới chân thác chín vàng. Mùa nước đổ từ tháng 6 đến tháng 9 thác chảy mạnh và trắng xóa, cũng rất đáng xem nhưng cần theo dõi thời tiết vì đây là mùa mưa.
Thác Bản Giốc nằm tại xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, cách trung tâm thành phố Cao Bằng khoảng 85 đến 90 km về phía đông bắc và cách Hà Nội khoảng 330 km. Tỉnh Cao Bằng không thuộc diện sáp nhập trong đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, nên địa chỉ của thác vẫn giữ nguyên là xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Thác nằm ngay trên đường biên giới tự nhiên giữa Việt Nam và Trung Quốc, với một phần thác thuộc chủ quyền Việt Nam và một phần nằm trên đường biên giới chung của hai nước. Lối vào khu du lịch nằm ngay trên tỉnh lộ 206 nên xe khách, xe riêng hay xe máy đều tới được tận nơi. Quanh thác là núi đá vôi trùng điệp, ruộng lúa và những bản làng của đồng bào dân tộc Tày, tạo nên khung cảnh sơn thủy vừa hùng vĩ vừa yên bình.
Thác Bản Giốc được hình thành trên dòng sông Quây Sơn, con sông bắt nguồn từ phía Trung Quốc rồi chảy vào Việt Nam tại khu vực Ngọc Khê, huyện Trùng Khánh. Từ đó, sông chảy qua các xã Đình Phong và Chí Viễn, lượn quanh dưới chân núi rồi qua những cánh đồng của xã Đàm Thủy. Tên gọi Quây Sơn mang nghĩa là dòng sông chảy quanh núi, rất đúng với dáng chảy uốn lượn của con sông giữa vùng núi đá vôi. Sông có tổng chiều dài khoảng 89 km, trong đó đoạn chảy trên đất Việt mang tên Quây Sơn. Khi tới xã Đàm Thủy, lòng sông đột ngột tụt xuống khoảng 35 m, tạo thành thác Bản Giốc.
Điểm làm nên nét riêng của thác Bản Giốc là cấu trúc nhiều tầng bậc, khác hẳn những thác nước đổ thẳng một dải từ trên cao xuống. Dòng nước không đổ ào một mạch mà chảy qua nhiều bậc đá vôi, chia tách thành nhiều luồng nhỏ, tạo nên một quần thể thác lớn nhỏ, cao thấp đan xen. Theo quan niệm của phía Việt Nam, thác Bản Giốc gồm cả thác chính và thác phụ với tổng chiều rộng khoảng 208 m, cao khoảng 70 m, chia làm ba tầng. Thác chính nằm ở phía bắc, rộng khoảng 100 m, gồm ba tầng thác chênh nhau, nước đổ mạnh quanh năm. Thác phụ nằm ở phía nam, lượng nước ít hơn và hiền hòa hơn.
Từ tháng 6 đến tháng 9 hằng năm là mùa mưa ở Cao Bằng, cũng là mùa nước đổ của thác Bản Giốc. Những cơn mưa mùa hạ tiếp thêm nguồn nước dồi dào cho sông Quây Sơn, khiến thác đổ mạnh, bọt tung trắng xóa, tạo nên những màn sương mờ ảo phủ cả một vùng rộng lớn. Đây là lúc thác thể hiện rõ nhất vẻ hùng vĩ, với tiếng nước đổ vang vọng giữa núi rừng và dòng nước cuồn cuộn qua từng bậc đá. Du khách tới thác Bản Giốc Cao Bằng vào mùa này sẽ thấy thác đầy đặn và sống động nhất, chụp ảnh cũng dễ có những khung hình ấn tượng với dải nước trắng xóa nổi bật trên nền núi xanh. Tuy vậy, mùa mưa cũng là lúc đường núi có thể trơn trượt, mực nước dâng cao và thời tiết thay đổi thất thường, có khi mưa lớn kéo dài.
Nhiều người đã tới thác Bản Giốc Cao Bằng cho rằng mùa thu, từ tháng 9 đến tháng 11, là thời điểm đẹp nhất trong năm. Sau mùa mưa, thác vẫn nhiều nước nhưng dòng chảy đã êm hơn, nước trong xanh màu ngọc bích, trời khô ráo và mát mẻ, rất dễ chịu để tham quan và chụp ảnh. Đặc biệt, vào khoảng tháng 9 đến tháng 11, những cánh đồng lúa dưới chân thác và dọc sông Quây Sơn chín vàng rực rỡ, hòa cùng sắc xanh của núi rừng và dòng thác hiền hòa, tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình. Tháng 10 là lúc vừa có thác đẹp, vừa có lúa chín vàng, lại trùng với mùa lễ hội của vùng thác nên không khí càng thêm rộn ràng. Vào mùa thu, ánh nắng nhẹ, sương sớm mỏng trên mặt sông, buổi sáng và buổi chiều đều là lúc ánh sáng đẹp để chụp ảnh.
Bước sang giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 5 năm sau, thác Bản Giốc khoác lên mình vẻ đẹp thanh bình và dịu dàng. Lượng mưa giảm, dòng thác chảy êm đềm hơn, nước trong xanh, thời tiết mát mẻ và dễ chịu, rất hợp với những ai muốn tận hưởng không gian yên bình và ngắm cảnh thong thả. Cuối thu đầu đông, cây cối quanh thác bắt đầu chuyển màu, điểm thêm những gam vàng và đỏ giữa màu xanh của núi rừng. Tuy nhiên, vào mùa khô, có thời điểm thác ít nước, thậm chí từng có lúc khô hạn khiến thác chỉ có nước vào một số khung giờ nhất định trong ngày. Người dân địa phương cho biết vào những lúc như vậy, du khách nên ghé thác vào khoảng từ 11 giờ đến 14 giờ 30, khi dòng nước được điều tiết chảy mạnh hơn và thác đẹp nhất vào buổi trưa.
| Thời gian | Đặc điểm của thác | Phù hợp với ai |
|---|---|---|
| Tháng 6 đến tháng 9 | Mùa nước đổ, thác chảy mạnh, bọt tung trắng xóa, hùng vĩ nhất trong năm | Người thích vẻ hùng vĩ và chụp ảnh thác đổ mạnh |
| Tháng 9 đến tháng 11 | Nước trong xanh, lúa chín vàng, trời mát, đẹp nhất trong năm | Hầu hết du khách, nhất là người thích chụp ảnh mùa lúa chín |
| Tháng 10 | Thác đẹp, lúa vàng, có lễ hội thác Bản Giốc vào đầu tháng | Người muốn kết hợp ngắm thác và dự lễ hội vùng cao |
| Tháng 12 đến tháng 2 | Mùa khô, nước ít hơn, trời lạnh, thác êm đềm và vắng khách | Người thích không gian yên tĩnh và tiết trời se lạnh |
| Tháng 3 đến tháng 5 | Đầu mùa mưa, nước bắt đầu nhiều trở lại, cây cối xanh tốt | Người đi ngắm cảnh núi rừng xanh mướt đầu hè |
Chỉ cách thác Bản Giốc khoảng 3 km, động Ngườm Ngao là điểm đến không nên bỏ qua khi đã tới xã Đàm Thủy. Trong tiếng Tày, Ngườm Ngao có nghĩa là hang hổ, gợi lên vẻ hoang sơ và kỳ bí của hang động này. Động Ngườm Ngao là một trong những hang động đẹp nhất Việt Nam, với hệ thống hang dài hơn 2.000 m, gồm nhiều nhánh với các khối nhũ đá tự nhiên lấp lánh, tạo thành những hình thù độc đáo. Theo cổng thông tin du lịch Việt Nam, hệ thống hang dài 2.144 m, nhưng chỉ mở khoảng 948 m cho du khách tham quan để bảo tồn vẻ đẹp tự nhiên. Bước vào trong động, du khách sẽ thấy những cột nhũ đá cao vút, những dải nhũ buông xuống như rèm, có chỗ giống ruộng bậc thang thu nhỏ, có chỗ giống đài sen hay hình người, hình thú.
Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc nằm cách thác Bản Giốc Cao Bằng chưa đầy 1 km, tựa lưng vào núi Phia Nhằn, là ngôi chùa đầu tiên được xây dựng tại nơi biên cương phía bắc với lối kiến trúc thuần Việt đặc trưng. Từ khuôn viên chùa, du khách có thể phóng tầm mắt ra xa, nhìn dòng nước trắng xóa của thác Bản Giốc và toàn cảnh thung lũng sông Quây Sơn từ trên cao. Đây được coi là vị trí đắc địa nhất để ngắm toàn cảnh thác, khác hẳn với góc nhìn từ dưới chân thác. Chùa là điểm tựa tâm linh quan trọng của đồng bào các dân tộc vùng biên, nơi người dân và du khách tới lễ Phật, cầu bình an, theo quan niệm dân gian về sự che chở của đất Phật nơi biên cương. Kiến trúc chùa mang đậm nét Phật giáo Việt Nam, với mái ngói cong, cột gỗ và những chi tiết chạm khắc tinh xảo.
Nằm cách khu vực thác khoảng 3 km về phía động Ngườm Ngao, làng đá cổ Khuổi Ky tại xã Đàm Thủy là một điểm dừng chân mang đậm bản sắc của người Tày. Ngôi làng nổi tiếng với những ngôi nhà sàn bằng đá, tường đá xếp khéo léo, mái ngói âm dương, tồn tại qua nhiều thế hệ và vẫn còn người ở cho tới ngày nay. Đá ở đây được lấy ngay từ núi quanh làng, xếp thành tường dày, giữ ấm vào mùa đông và mát vào mùa hè. Dạo bước trong làng, du khách sẽ thấy những con đường đá nhỏ, những hàng rào đá, những thửa ruộng và vườn cây ăn quả quanh nhà, tất cả tạo nên một không gian làng quê vùng cao yên bình. Người dân trong làng hiền hòa và mến khách, nhiều nhà làm chỗ nghỉ và nấu những món ăn của người Tày cho khách phương xa.
Vào đầu tháng 10 hằng năm, tại khu vực thác Bản Giốc thường diễn ra lễ hội thác Bản Giốc, một sự kiện văn hóa đặc sắc do người dân Cao Bằng tổ chức. Lễ hội gắn với mùa lúa chín và mùa thác đẹp nhất trong năm, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách từ nhiều nơi về dự. Trong những ngày lễ hội, khu vực thác rộn ràng với các hoạt động văn hóa, văn nghệ của đồng bào các dân tộc, những trò chơi dân gian và các gian hàng giới thiệu món ngon cùng nghề thủ công của vùng cao. Lễ hội còn là dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn với thiên nhiên, với dòng sông Quây Sơn đã nuôi dưỡng những cánh đồng và bản làng nơi đây. Du khách đi vào dịp lễ hội nên tới sớm để có chỗ ngắm thác đẹp, vì lượng khách đổ về rất đông, đường vào khu du lịch có thể ùn tắc vào giờ cao điểm.
Từ Hà Nội tới thác Bản Giốc Cao Bằng, cung đường phổ biến nhất là đi theo quốc lộ 3 qua Thái Nguyên rồi Bắc Kạn, tới thành phố Cao Bằng, sau đó rẽ theo tỉnh lộ 206 qua đèo Mã Phục và đèo Khau Liêu để tới Trùng Khánh và thác Bản Giốc. Tổng quãng đường khoảng hơn 330 km, thời gian di chuyển liên tục thường từ 6 đến 8 tiếng tùy phương tiện và điều kiện giao thông. Du khách có thể ra bến xe Mỹ Đình hoặc Giáp Bát để bắt xe khách đi thành phố Cao Bằng, chuyến đi kéo dài khoảng 8 đến 9 tiếng nếu đi xe giường nằm ban đêm, sáng sớm tới nơi. Một lựa chọn khác là đi xe riêng hoặc thuê xe có lái, chủ động dừng nghỉ dọc đường và ngắm cảnh núi rừng Đông Bắc. Không có tàu hỏa hay chuyến bay thẳng tới Cao Bằng, nên đường bộ là phương tiện duy nhất để tới thác.
Từ trung tâm thành phố Cao Bằng tới thác Bản Giốc khoảng 85 đến 90 km, đi mất khoảng 2 đến 3 tiếng tùy phương tiện. Đoạn đường này đi theo tỉnh lộ 206, qua đèo Mã Phục và đèo Khau Liêu, hai con đèo nổi tiếng với những khúc cua uốn lượn giữa núi đá vôi và thung lũng xanh. Từ bến xe thành phố Cao Bằng, du khách có thể bắt xe buýt đi thị trấn Trùng Khánh rồi đi tiếp tới thác, hoặc thuê xe máy và xe riêng để chủ động thời gian. Đi xe máy trên cung đường này rất thích hợp với những ai thích ngắm cảnh, vì dọc đường có nhiều điểm dừng ngắm núi, ruộng bậc thang và bản làng. Tuy nhiên, đường đèo dốc và có đoạn cua gấp, nên người lái cần đi chậm, quan sát kỹ, nhất là vào mùa mưa khi mặt đường trơn.
Với quỹ thời gian hai ngày một đêm, du khách có thể đi xe đêm từ Hà Nội vào tối hôm trước, sáng sớm tới thành phố Cao Bằng, ăn sáng rồi khởi hành đi thác Bản Giốc Cao Bằng. Tới thác vào khoảng giữa trưa, ngắm thác từ dưới chân, đi bè tre ra gần dòng thác để cảm nhận hơi nước mát lạnh và chụp ảnh, sau đó ăn trưa tại khu vực thác với những món ăn của người Tày. Buổi chiều, du khách lên chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc ngắm toàn cảnh thác từ trên cao, rồi ghé động Ngườm Ngao khám phá hang đá trước khi về nghỉ đêm tại xã Đàm Thủy hoặc làng đá cổ Khuổi Ky. Sáng ngày thứ hai, du khách dậy sớm ngắm thác trong sương mai, dạo quanh ruộng lúa và bản làng, sau đó khởi hành về thành phố Cao Bằng, trên đường về có thể dừng chân ngắm đèo Mã Phục. Buổi chiều, du khách lên xe về Hà Nội, tới nơi vào tối muộn.
Nếu có ba ngày hai đêm, chuyến đi sẽ thong thả hơn và có thêm thời gian khám phá Cao Bằng. Ngày thứ nhất, du khách đi xe từ Hà Nội tới thành phố Cao Bằng, nhận chỗ nghỉ, dạo quanh thành phố, thưởng thức bánh cuốn Cao Bằng và phở chua, chuẩn bị cho ngày hôm sau. Ngày thứ hai, du khách khởi hành sớm đi thác Bản Giốc, dành trọn một ngày cho thác, động Ngườm Ngao, chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc và làng đá cổ Khuổi Ky, nghỉ đêm tại xã Đàm Thủy để sáng hôm sau ngắm thác trong sương mai. Ngày thứ ba, du khách ngắm thác buổi sáng, sau đó trên đường về thành phố Cao Bằng có thể ghé hồ Thang Hen, hồ nước ngọt trên núi cách thác khoảng 70 km, hoặc dừng chân tại đèo Mã Phục để ngắm toàn cảnh núi rừng. Buổi chiều, du khách lên xe về Hà Nội.
Cao Bằng có nhiều món ngon mang đậm hương vị vùng cao mà du khách nên thử khi tới thác Bản Giốc. Bánh cuốn Cao Bằng ăn kèm nước canh xương ninh ngọt, khác với bánh cuốn nhiều nơi khác, là món ăn sáng quen thuộc của người dân thành phố Cao Bằng. Phở chua với vị chua ngọt hài hòa, ăn kèm thịt quay và rau thơm, là món ăn chơi được nhiều du khách tìm thử. Vịt quay với lớp da giòn và thịt thơm mùi lá mắc mật là món ngon thường xuất hiện trong bữa ăn của người Tày. Hạt dẻ Trùng Khánh, loại hạt dẻ thơm bùi nổi tiếng của vùng đất này, là món quà mang về được nhiều người chọn mua.
Quanh thác Bản Giốc có nhiều lựa chọn chỗ ở, từ nhà nghỉ và khách sạn nhỏ tại thị trấn Trùng Khánh tới những nhà sàn của người Tày tại xã Đàm Thủy và làng đá cổ Khuổi Ky. Nghỉ lại tại bản làng gần thác giúp du khách dậy sớm ngắm thác trong sương mai, điều mà những ai đi về trong ngày khó có được. Buổi tối ở bản làng rất yên tĩnh, du khách có thể ngồi bên bếp lửa, nghe người dân kể chuyện về núi rừng và thưởng thức bữa cơm với những món ăn của người Tày. Vào mùa cao điểm, nhất là dịp lễ hội đầu tháng 10 và mùa lúa chín, lượng khách đổ về rất đông nên du khách nên đặt chỗ ở trước vài ngày để chắc chắn có nơi nghỉ. Những ai đi theo nhóm đông hoặc đi cùng người lớn tuổi và trẻ nhỏ nên chọn chỗ nghỉ gần đường lớn, thuận tiện đi lại.
Thác Bản Giốc là một trong những nơi chụp ảnh đẹp nhất vùng Đông Bắc, nhưng để có những bức ảnh ưng ý, du khách nên chú ý tới thời điểm và góc chụp. Buổi sáng sớm, sương mỏng phủ trên mặt sông và ánh nắng đầu ngày chiếu xiên qua tán cây tạo nên khung cảnh mơ màng, rất hợp để chụp toàn cảnh thác từ xa. Khoảng giữa trưa, khi nắng lên cao, mặt nước sáng trong và dải thác hiện rõ từng tầng, là lúc thích hợp để chụp cận cảnh dòng nước trắng xóa. Từ sân chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc, du khách có thể chụp toàn cảnh thác và thung lũng sông Quây Sơn từ trên cao, góc chụp này cho thấy rõ nhất cấu trúc ba tầng thác và hình dáng cong của dòng sông. Khi đi bè tre ra gần chân thác, du khách nên bọc máy ảnh và điện thoại cẩn thận vì hơi nước và bọt nước có thể làm ướt thiết bị.
Thác Bản Giốc nằm ngay trên đường biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc, nên du khách cần tuân thủ những quy định riêng của khu vực biên giới. Khi tham quan, du khách chỉ đi trong phạm vi khu du lịch và những điểm đã được phép, không tự ý vượt qua mốc biên giới hay đi vào những khu vực có biển cấm. Không chụp ảnh tại những vị trí có biển cấm chụp ảnh, và không quay phim tại các khu vực nhạy cảm gần biên giới. Du khách nên mang theo giấy tờ tùy thân để xuất trình khi cần, vì khu vực biên giới có thể có chốt kiểm tra. Nếu đi theo nhóm, mọi người nên đi cùng nhau, không tách đoàn đi sâu vào rừng hay men theo bờ sông ra khỏi khu du lịch.
Cao Bằng nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, với hai mùa mưa và khô rõ rệt, nên trang phục cần chuẩn bị theo mùa đi. Mùa hè từ tháng 6 đến tháng 9 nóng ẩm và hay mưa, du khách nên mang áo mưa mỏng, giày chống trơn, quần áo nhanh khô và túi chống nước cho điện thoại cùng máy ảnh. Mùa thu từ tháng 9 đến tháng 11 mát mẻ, ban ngày nắng nhẹ nhưng sáng sớm và buổi tối se lạnh, nên mang thêm một chiếc áo khoác mỏng. Mùa đông từ tháng 12 đến tháng 2 trời lạnh, có khi xuống dưới 10 độ, du khách cần áo ấm dày, khăn và giày kín. Dù đi mùa nào, giày thể thao có độ bám tốt là lựa chọn phù hợp nhất vì đường tham quan quanh thác có bậc đá và đoạn dốc, có chỗ ẩm ướt do hơi nước.
Thác Bản Giốc Cao Bằng nằm ở đâu? Thác Bản Giốc nằm tại xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, trên dòng sông Quây Sơn giữa biên giới Việt Nam và Trung Quốc, cách thành phố Cao Bằng khoảng 85 đến 90 km và cách Hà Nội khoảng 330 km.
Nên đi thác Bản Giốc vào tháng nào đẹp nhất? Từ tháng 9 đến tháng 11 là thời điểm đẹp nhất, khi nước trong xanh, trời mát và ruộng lúa dưới chân thác chín vàng. Tháng 10 vừa có thác đẹp, vừa có lúa chín, lại trùng với lễ hội thác Bản Giốc vào đầu tháng.
Đi thác Bản Giốc mất bao lâu từ Hà Nội? Từ Hà Nội tới thành phố Cao Bằng mất khoảng 6 đến 8 tiếng đi xe, rồi đi tiếp khoảng 2 đến 3 tiếng tới thác. Nhiều người chọn đi xe đêm từ Hà Nội, sáng tới Cao Bằng rồi đi thác trong ngày, hoặc đi theo lịch trình hai đến ba ngày cho thong thả.
Gần thác Bản Giốc có điểm tham quan nào? Gần thác có động Ngườm Ngao cách khoảng 3 km, chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc cách chưa đầy 1 km, làng đá cổ Khuổi Ky cách khoảng 3 km, cùng hồ Thang Hen và đèo Mã Phục trên đường về thành phố Cao Bằng.
Có được đi bè tre ra gần chân thác không? Du khách có thể đi bè tre ra gần chân thác để ngắm cảnh và chụp ảnh, nhưng cần mặc áo phao đầy đủ, ngồi đúng vị trí và nghe theo hướng dẫn của người chèo bè, nhất là vào mùa nước đổ khi dòng chảy mạnh.
Tham quan thác Bản Giốc cần lưu ý gì về biên giới? Du khách chỉ đi trong phạm vi khu du lịch, không tự ý vượt mốc biên giới, không chụp ảnh tại vị trí có biển cấm, mang theo giấy tờ tùy thân và hỏi nhân viên khu du lịch khi chưa rõ quy định.
Trước khi khởi hành, bạn có thể xem ngày tốt xuất hành tại https://truyenthuaphatphap.online/doanh-nhan.html?xem=ngaytot để chọn ngày lên đường thuận lợi cho chuyến đi thác Bản Giốc. Bài viết tham khảo tư liệu của Tatinta tại địa chỉ https://tatinta.com/diem-den/thac-ban-gioc/9130 và Crystal Bay tại địa chỉ https://crystalbay.com/58-thac-nuoc-lon-nhat-dong-nam-a-o-viet-nam-dep-den-muc-duoc-quoc-te-vinh-danh-n65072.html. Nội dung chỉ mang tính tham khảo.
Nguồn: Tư liệu: Tatinta; Crystal Bay | Ảnh bìa: Thác Bản Giốc mùa mưa, phía Việt Nam, 24/6/2019 — Adam Jones, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Nội dung theo truyền thuyết dân gian và sách cổ — chỉ mang tính tham khảo. Nam Mô A Di Đà Phật 🙏
Phật Pháp Online — Tâm hướng Phật, tâm an, vạn sự thành.
Về trang chính