🌸 Bảo lưu một năm, nữ sinh chăm mẹ liệt đậu đại học

Mười triệu đồng cuối cùng và cuộc tranh cãi của hai mẹ con

Nguyễn Thị Thúy Hương, 18 tuổi, là nữ sinh chăm mẹ liệt đậu đại học ngành Kinh tế - Quản trị kinh doanh của Trường Đại học Đà Lạt, vừa nhận suất học bổng đặc biệt 50 triệu đồng trong suốt 4 năm học của chương trình Tiếp sức đến trường 2026. Trong căn nhà nhỏ trên đường Vạn Kiếp, thành phố Đà Lạt, mẹ của Hương là bà Nguyễn Thị Lý, 43 tuổi, đang nằm liệt giường sau một cơn tai biến nặng, nửa người bất động, nói không thành tiếng. Hương từng bảo lưu kết quả trúng tuyển một năm để ở nhà đi làm và chăm mẹ, rồi trở lại giảng đường khi Trường Đại học Đà Lạt chủ động mời em nhập học, cho nợ học phí trước và cùng tìm giải pháp hỗ trợ lâu dài. Sáng 17-10, tại Đà Lạt, Hương nhận học bổng để vừa học, vừa làm thêm, vừa chăm mẹ mỗi ngày.

Đêm 26-8, bệnh của bà Lý trở nặng. Biết mình có thể không qua khỏi, bà dặn riêng con gái về khoản 10 triệu đồng bà dành dụm từ những ngày đi làm thêm sau khi Hương thi tốt nghiệp. Dù mẹ có mất, số tiền ấy cũng không được dùng để lo thuốc thang, mà phải giữ lại cho con vào đại học. Hương cãi lại mẹ: mẹ cứ chữa bệnh, con tự đi làm kiếm tiền đóng học phí. Hai mẹ con, mỗi người giành phần thiệt về mình, không ai chịu nhận phần hơn. Nhớ lại giây phút ấy, Hương nói: "Khi mẹ thều thào nói riêng hãy giữ lấy 10 triệu để nhập học, tôi đã một mực cự tuyệt 'con còn làm được, nuôi mẹ được'."

Mười triệu đồng không phải là một số tiền lớn đối với nhiều người, nhưng với gia đình Hương, đó là khoản tiền dành dụm chắt chiu từng đồng từ những ngày mẹ đi làm thêm. Bà Lý giữ gìn nó như giữ gìn tương lai của con gái, bởi bà hiểu rằng cánh cửa đại học có thể thay đổi cuộc đời của Hương. Với người mẹ nằm liệt giường, không nói thành tiếng, mười triệu đồng ấy là điều cuối cùng bà còn có thể lo cho con. Với Hương, học phí có thể kiếm lại bằng sức lao động của chính mình, nhưng mẹ thì chỉ có một, và không điều gì có thể thay thế được mẹ.

Cuộc tranh cãi của hai mẹ con vì thế không phải là sự bất đồng, mà là hai tấm lòng cùng hướng về nhau. Mẹ muốn con được đi học, con muốn mẹ được chữa bệnh, và cả hai đều sẵn sàng nhận phần thiệt thòi về phía mình. Trong căn nhà nhỏ trên đường Vạn Kiếp, giữa những lo toan chồng chất, tình thương của gia đình vẫn là điểm tựa vững chắc nhất để Hương đứng vững. Câu chuyện về mười triệu đồng cuối cùng vì vậy không chỉ kể về sự thiếu thốn, mà còn kể về cách một người mẹ và một người con gái gìn giữ nhau bằng tất cả những gì mình có.

Cơn tai biến và một gia đình bỗng chốc đổi thay

Trước khi ngã bệnh, bà Nguyễn Thị Lý làm thuê ở lò mứt, phụ chồng nuôi ba con ăn học. Công việc làm thuê vốn vất vả, thu nhập chẳng dư dả, nhưng bằng đôi bàn tay cần mẫn, bà cùng chồng lo cho các con từng bữa ăn, từng bộ quần áo, từng năm học. Không ai trong gia đình ngờ rằng một cơn tai biến nặng có thể ập đến bất ngờ như vậy, khiến bà nằm liệt giường, nửa người bất động, nói không thành tiếng. Từ một người mẹ tần tảo lo toan mọi việc trong nhà, bà Lý bỗng trở thành người cần được chăm sóc từng chút một, từ bữa ăn đến giấc ngủ.

Tai biến mạch máu não là một trong những biến cố sức khỏe đến đột ngột nhất, để lại di chứng nặng nề cho người bệnh. Nhiều người sau cơn tai biến bị liệt nửa người, gặp khó khăn trong việc nói năng, đi lại và sinh hoạt hằng ngày. Hành trình phục hồi thường kéo dài, đòi hỏi sự kiên trì tập luyện, chăm sóc đều đặn và tinh thần lạc quan của cả người bệnh lẫn người thân. Với những gia đình có thu nhập thấp, gánh nặng ấy càng trở nên lớn hơn, bởi chi phí thuốc thang, đi lại và chăm sóc cứ nối dài theo từng tháng, trong khi người bệnh chưa thể trở lại làm việc như trước.

Trong gia đình Hương, mọi sinh hoạt đảo lộn từ ngày mẹ ngã bệnh. Căn nhà nhỏ trên đường Vạn Kiếp, thành phố Đà Lạt, vốn đã chật hẹp, nay càng thêm nặng nề bởi nỗi lo. Cha của Hương, ông Nguyễn Văn Hưng, 43 tuổi, làm nghề thợ hồ, phải gánh vác cả việc kiếm tiền lẫn việc chạy chữa cho vợ. Hương là con gái lớn, trở thành người chăm mẹ mỗi ngày. Nhà còn hai em trai đang tuổi đi học, vẫn cần được chở che. Cả gia đình năm người bỗng chốc dồn lên đôi vai của một cô gái vừa tròn 18 tuổi.

Tuổi 18 vốn là tuổi của những ước mơ và dự định, của ngày tựu trường và giảng đường. Với Hương, tuổi 18 lại gắn với trách nhiệm của một người con gái lớn trong nhà. Em không có thời gian để hoang mang hay than thở, bởi mẹ cần em mỗi ngày, các em cần em mỗi ngày. Sự trưởng thành của Hương đến sớm hơn bạn bè cùng trang lứa, nhưng chính trong những ngày khó khăn ấy, nghị lực của em cũng được tôi luyện từng ngày, lặng lẽ mà bền bỉ.

Một năm bảo lưu: đút cháo, lau người, trở mình

Khi vừa trúng tuyển ngành Kinh tế - Quản trị kinh doanh của Trường Đại học Đà Lạt, Hương đứng trước một lựa chọn khó khăn. Mẹ nằm liệt giường, cha chạy vạy khắp nơi lo tiền thuốc, hai em còn nhỏ, và giảng đường dường như xa vời. Hương quyết định xin bảo lưu kết quả một năm để ở nhà đi làm và chăm mẹ. Đó không phải là quyết định từ bỏ việc học, mà là cách em sắp xếp lại thứ tự ưu tiên trong đời mình: mẹ trước, rồi mới đến ước mơ của bản thân. Một năm bảo lưu là một năm em tạm gác lại giảng đường để làm tròn bổn phận của người con.

Những ngày chăm mẹ của Hương bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài đến khuya. Em đút từng thìa cháo cho mẹ, lau người cho mẹ, trở mình cho mẹ để tránh lở loét, và đoán ý mẹ qua từng cái mấp máy môi, bởi mẹ không nói trọn một câu. Mỗi cử chỉ nhỏ đều cần sự kiên nhẫn và tinh tế, bởi người nằm liệt không thể tự diễn đạt mong muốn của mình. Hương học cách hiểu mẹ bằng ánh mắt, bằng hơi thở, bằng những thay đổi rất nhỏ trên gương mặt mẹ. Công việc chăm sóc tưởng chừng giản dị ấy đòi hỏi sự bền bỉ mỗi ngày, không có ngày nghỉ.

Không có trường lớp nào dạy một cô gái 18 tuổi cách chăm sóc người thân nằm liệt giường, Hương học bằng cách làm từng việc một, sai đâu sửa đó, và bằng tình thương dành cho mẹ. Em học cách nâng mẹ dậy nhẹ nhàng, học cách chuẩn bị bữa ăn vừa miệng, học cách giữ cho căn phòng nhỏ luôn sạch sẽ, thoáng mát. Mỗi ngày trôi qua, em hiểu mẹ hơn một chút, và cũng hiểu hơn giá trị của sự kiên nhẫn. Chính những việc làm lặng lẽ ấy đã giúp bà Lý có thêm sức mạnh để chống chọi với bệnh tật từng ngày.

Giữa những vất vả ấy, Hương vẫn giữ một mong ước giản dị cho mẹ. Em nói: "Tôi chỉ mong mẹ sẽ khỏe hơn một chút để mẹ cảm nhận được cuộc sống tốt đẹp vẫn đang đi qua mỗi ngày." Mong ước ấy không lớn lao, không phải là một phép màu xa vời, mà là hy vọng mẹ khỏe hơn từng chút một, để mẹ còn cảm nhận được nắng sớm, bữa cơm gia đình và tiếng cười của các con. Niềm hy vọng nhỏ bé ấy là động lực để Hương thức dậy mỗi sáng và tiếp tục chăm sóc mẹ bằng tất cả tấm lòng.

Người cha thợ hồ và khoản nợ hơn trăm triệu

Cha của Hương, ông Nguyễn Văn Hưng, 43 tuổi, làm nghề thợ hồ. Công việc của người thợ hồ vốn bấp bênh theo từng công trình, có việc thì có tiền, hết việc thì phải chờ. Từ ngày vợ ngã bệnh, ông vừa phải đi làm, vừa phải chạy vạy khắp nơi lo tiền thuốc thang. Ông đã vay hơn 100 triệu đồng để chạy chữa cho vợ, có lúc phải chuyển viện gấp xuống Bệnh viện Chợ Rẫy ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nợ cũ chưa trả đã chồng thêm nợ mới, và gánh nặng ấy đè lên đôi vai của người đàn ông vốn quen với nắng gió công trường.

Hơn 100 triệu đồng là một con số rất lớn đối với một gia đình lao động. Với người thợ hồ, để dành được số tiền ấy phải mất nhiều năm chắt chiu, nhưng khi vợ lâm bệnh nặng, không có lựa chọn nào khác ngoài việc vay mượn. Tiền thuốc thang, tiền viện phí, tiền đi lại giữa Đà Lạt và Thành phố Hồ Chí Minh cứ thế nối dài. Mỗi khoản vay là một lần ông Hưng đặt niềm tin rằng vợ mình sẽ khỏe lại, và mỗi khoản vay cũng là một món nợ mà cả gia đình sẽ phải trả dần trong nhiều năm sau. Dù vậy, ông chưa từng nghĩ đến việc buông tay.

Trong hoàn cảnh ấy, Hương hiểu rằng mình không thể chỉ đứng nhìn cha gánh vác một mình. Em đi làm thêm để có thu nhập phụ giúp gia đình, đồng thời vẫn chăm sóc mẹ mỗi ngày. Nhìn khoản tiền thuốc thang của mẹ ngày một lớn, Hương chỉ mong được học theo cách trả góp, để vừa có thể đến trường, vừa có thể lo cho mẹ. Em chia sẻ: "Vì tiền thuốc thang của mẹ quá lớn, tôi chỉ mong được học trả góp, mỗi ngày tôi đi làm thêm để có một phần lo cho mẹ, một phần trả góp khoản học phí ấy." Mong muốn ấy cho thấy em đã suy nghĩ chín chắn như một người trưởng thành, dù mới 18 tuổi.

Hai em trai của Hương vẫn đang tuổi đi học, là động lực để cả gia đình cố gắng. Các em còn nhỏ, chưa thể gánh vác việc nhà, nhưng sự hiện diện của các em nhắc nhở Hương rằng gia đình này còn nhiều điều phải lo. Hương vừa là chị cả, vừa như một người mẹ thứ hai trong những ngày mẹ nằm liệt. Em lo cho mẹ, lo cho các em, và lo cho cả tương lai của chính mình. Gánh nặng ấy lớn, nhưng em đón nhận nó bằng sự bình thản của người đã quen với việc nghĩ cho người khác trước khi nghĩ cho bản thân.

Bước ngoặt: nhà trường dang tay đón em trở lại

Bước ngoặt đến khi báo Tuổi Trẻ chuyển hoàn cảnh của Hương đến Trường Đại học Đà Lạt. Nhà trường chủ động đề nghị Hương nhập học, cho nợ học phí trước và cùng tìm thêm giải pháp hỗ trợ lâu dài. Với một gia đình đang chìm trong nợ nần và lo toan, lời mời ấy như một cánh cửa mở ra đúng lúc Hương tưởng như phải gác lại ước mơ. Hương không còn phải lựa chọn giữa việc học và việc chăm mẹ, mà có thể vừa đến trường, vừa tiếp tục lo cho mẹ. Phía trước vẫn còn mẹ nằm liệt, còn nợ, còn hai em nhỏ, nhưng Hương đã có thể bước vào giảng đường trong những bước đầu tiên.

Sáng 17-10, tại Đà Lạt, báo Tuổi Trẻ phối hợp với Tỉnh đoàn Lâm Đồng tổ chức trao học bổng Tiếp sức đến trường năm 2026 cho 120 tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, giàu nghị lực của 4 tỉnh Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai và Quảng Ngãi. Tổng kinh phí của chương trình hơn 1,9 tỉ đồng. Mỗi suất học bổng trị giá 15 triệu đồng tiền mặt, trong đó có 2 suất đặc biệt trị giá 50 triệu đồng trong suốt 4 năm học. Hương là một trong hai tân sinh viên nhận suất học bổng đặc biệt ấy, do Quỹ Đồng hành nhà nông của Công ty cổ phần phân bón Bình Điền và bạn đọc báo Tuổi Trẻ tài trợ.

Suất học bổng 50 triệu đồng trong suốt 4 năm học không chỉ giúp Hương trang trải học phí, mà còn là sự ghi nhận dành cho nghị lực của em. Câu chuyện của nữ sinh chăm mẹ liệt đậu đại học đã chạm đến nhiều người trong khán phòng sáng 17-10, khi đoạn phim về Hương được trình chiếu và em trào nước mắt chia sẻ về mẹ. Học bổng không xóa được hết khó khăn của gia đình em, nhưng nó cho em thêm thời gian và thêm niềm tin để vừa học, vừa làm thêm, vừa chăm mẹ mỗi ngày, mà không phải đánh đổi ước mơ của mình.

Chương trình Tiếp sức đến trường năm 2026 có chủ đề "Một khát vọng - Vạn tấm lòng", là điểm trao thứ sáu trong chương trình, thuộc chương trình "Vì ngày mai phát triển" lần thứ 634 của báo Tuổi Trẻ. Trong 23 năm qua, chương trình đã đi qua nhiều vùng miền, tiếp sức cho hàng ngàn ước mơ của những tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Niềm tin giản dị mà chương trình theo đuổi là cái nghèo không được phép chặn đứng con đường học vấn của một người trẻ. Nhờ niềm tin ấy, nhiều học sinh nghèo đã có cơ hội bước vào giảng đường và thay đổi cuộc đời mình.

Nhận học bổng, Hương nghĩ ngay đến việc đóng góp trở lại cho cộng đồng. Em nói: "Sau này, dù thành công, hay không thành công cũng sẽ cố đóng góp ngược lại cho chương trình để chăm lo cho những bạn có hoàn cảnh như mình." Lời hứa ấy cho thấy em không xem học bổng chỉ là sự giúp đỡ dành cho riêng mình, mà là một vòng tay nối dài, để những người được giúp đỡ hôm nay sẽ trở thành người giúp đỡ người khác vào ngày mai. Chính tinh thần ấy làm cho câu chuyện của Hương trở nên đáng nhớ hơn cả số tiền học bổng.

Vừa học, vừa làm, vừa chăm mẹ mỗi ngày

Sau những giờ lên lớp và đi làm thêm, Hương trở về căn phòng nhỏ chật hẹp ở Đà Lạt để chăm sóc mẹ. Nhịp sống của em là một vòng tròn nối dài giữa giảng đường, nơi làm thêm và giường bệnh của mẹ, ngày nào cũng vậy. Em sắp xếp thời gian để việc học không bị gián đoạn, việc làm thêm có thu nhập phụ giúp gia đình, và mẹ luôn có người bên cạnh. Cuộc sống ấy vất vả hơn nhiều so với bạn bè cùng trang lứa, nhưng Hương đón nhận nó như một điều hiển nhiên, bởi với em, được đi học và được chăm mẹ đã là một niềm hạnh phúc.

Đi học trở lại sau một năm bảo lưu không phải là điều dễ dàng, bởi Hương phải bắt nhịp với chương trình học trong khi thời gian của em bị chia sẻ cho quá nhiều việc. Nhưng em đã quen với việc sắp xếp và ưu tiên từ những ngày chăm mẹ, nên em biết cách tận dụng từng khoảng thời gian trống để học bài. Mỗi buổi đến lớp là một bước tiến nhỏ trên con đường mà em từng tưởng phải từ bỏ. Mỗi ngày đi làm thêm là một phần thu nhập để lo cho mẹ và trả dần học phí. Mỗi tối trở về bên mẹ là lúc em được làm tròn bổn phận của người con.

Học bổng 50 triệu đồng trong suốt 4 năm học giúp Hương bớt đi một phần lo toan về học phí, nhưng điều quý giá hơn là sự đồng hành của nhà trường và cộng đồng. Khi một tân sinh viên khó khăn được nhà trường chủ động mời nhập học, cho nợ học phí trước và cùng tìm giải pháp hỗ trợ, em hiểu rằng mình không đơn độc trên hành trình này. Sự sẻ chia ấy không chỉ là tiền bạc, mà còn là niềm tin rằng những nỗ lực của em được nhìn thấy và được trân trọng. Niềm tin ấy giúp em vững vàng hơn trước những khó khăn còn ở phía trước.

Chữ hiếu và nghị lực đọng lại từ câu chuyện của Hương

Câu chuyện của Hương nhắc nhở chúng ta rằng chữ hiếu không phải là những lời nói lớn lao, mà là những việc làm nhỏ bé mỗi ngày. Hiếu thảo là thìa cháo đút cho mẹ, là tấm khăn lau người cho mẹ, là lần trở mình giữa đêm để mẹ ngủ ngon hơn. Hiếu thảo cũng là quyết định bảo lưu một năm để ở nhà chăm mẹ, dù biết rằng mình sẽ chậm hơn bạn bè một bước trên con đường học vấn. Hương không nói nhiều về chữ hiếu, em chỉ sống với nó bằng từng việc làm cụ thể, lặng lẽ và bền bỉ.

Nghị lực của Hương cũng là điều đáng suy ngẫm. Nghị lực không phải là không biết mệt mỏi, mà là mệt mỏi vẫn tiếp tục đứng dậy. Hương đã khóc, đã lo lắng, đã đứng trước lựa chọn khó khăn giữa việc học và việc chăm mẹ, nhưng em không bỏ cuộc. Em tìm cách để vừa học, vừa làm, vừa chăm mẹ, và khi cánh cửa tưởng như khép lại, em vẫn chờ đợi với niềm hy vọng. Chính sự kiên trì ấy đã giúp em đi đến ngày hôm nay, khi em có thể ngồi trong giảng đường đại học mà lòng vẫn hướng về mẹ.

Câu chuyện của Hương còn cho thấy sức mạnh của sự sẻ chia trong cộng đồng. Một tờ báo chuyển hoàn cảnh của em đến nhà trường, nhà trường dang tay đón em, các nhà tài trợ và bạn đọc cùng nhau góp nên suất học bổng, và một cô gái 18 tuổi có thêm cơ hội để viết tiếp ước mơ của mình. Khi mỗi người góp một bàn tay, những hoàn cảnh tưởng như bế tắc vẫn có thể tìm thấy lối đi. Đó là bài học mà câu chuyện của Hương để lại cho tất cả chúng ta, những người đang đọc và đang lắng nghe.

Câu chuyện của nữ sinh chăm mẹ liệt đậu đại học Nguyễn Thị Thúy Hương khép lại bằng một niềm tin giản dị: dù hoàn cảnh khó khăn đến đâu, con đường học vấn vẫn rộng mở với những ai không bỏ cuộc, và chữ hiếu vẫn là ngọn đèn soi sáng cho người trẻ bước đi. Hương vẫn còn một chặng đường dài phía trước, với mẹ nằm liệt, với nợ nần và với hai em nhỏ, nhưng em đã có giảng đường, có việc làm thêm và có những bàn tay nâng đỡ. Mời bạn đọc thêm những câu chuyện Nụ Sen Nhỏ khác tại địa chỉ https://truyenthuaphatphap.online/nu-sen-nho.html để cùng lan tỏa những tấm gương nghị lực và lòng hiếu thảo quanh ta.

Chữ hiếu của Hương nhắc mỗi người chúng ta rằng dù hoàn cảnh khó khăn đến đâu, con đường học vấn vẫn rộng mở với những ai không bỏ cuộc. Mời bạn đọc gieo một quẻ xăm cầu bình an cho mẹ tại https://truyenthuaphatphap.online/?xem=xinxam (theo sách cổ — chỉ mang tính tham khảo) và đọc thêm các câu chuyện Lòng tốt việc tốt khác tại https://truyenthuaphatphap.online/nu-sen-nho.html, nơi những tấm gương vượt khó vẫn đang được kể mỗi ngày.