🗺️ Du lịch vịnh Hạ Long Quảng Ninh: cẩm nang đầy đủ

Du lịch vịnh Hạ Long Quảng Ninh là chuyến đi mà hầu như ai yêu biển đảo Việt Nam cũng muốn đi một lần trong đời. Vịnh Hạ Long nằm ở vùng đông bắc của đất nước, thuộc địa phận tỉnh Quảng Ninh, cách trung tâm Hà Nội khoảng 165 km về phía đông. Vịnh có diện tích khoảng 1.553 km2 với gần 1.969 hòn đảo lớn nhỏ, phần lớn là đảo đá vôi nhô lên từ mặt nước xanh ngọc, tạo thành một bức tranh sơn thủy mà khó nơi nào sánh được. Năm 1994, vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới vì giá trị cảnh quan, và đến năm 2000 lại được công nhận thêm lần nữa vì giá trị địa chất, địa mạo. Năm 2011, vịnh còn được bình chọn là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. Đi vịnh Hạ Long đẹp nhất vào khoảng tháng 10 đến tháng 12 và từ tháng 3 đến tháng 4, khi trời mát, biển lặng và ít mưa. Trong vịnh có gì? Có những hang động thạch nhũ lộng lẫy như hang Sửng Sốt và động Thiên Cung, có bãi tắm trên đảo Ti Tốp, có làng chài nổi Cửa Vạn, có những tuyến thuyền đi trong ngày và cả những chuyến ngủ đêm trên mặt vịnh. Bài viết này là cẩm nang đầy đủ cho người đi lần đầu: đi lại ra sao, đi mùa nào, chơi những điểm nào, ăn gì, ở đâu và cần lưu ý những gì để chuyến đi trọn vẹn.

Vịnh Hạ Long ở đâu và đi lại như thế nào

Vịnh Hạ Long là một vịnh lớn thuộc vịnh Bắc Bộ, nằm trên địa bàn thành phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả và một phần huyện đảo Vân Đồn của tỉnh Quảng Ninh. Từ Hà Nội đi Hạ Long ngày nay rất thuận tiện nhờ tuyến đường cao tốc Hà Nội, Hải Phòng rồi nối vào cao tốc Hạ Long, quãng đường khoảng 165 km và thời gian chạy xe thường mất khoảng hai giờ đến hai giờ rưỡi. Người đi lần đầu có thể chọn xe khách chất lượng cao chạy tuyến Hà Nội, Hạ Long, xuất phát từ các bến xe lớn ở Hà Nội, xe chạy thẳng và trả khách ở khu vực Bãi Cháy hoặc Hòn Gai. Nếu đi theo nhóm đông người hoặc đi cùng gia đình có người già và trẻ nhỏ, thuê xe riêng đi cao tốc là lựa chọn thoải mái nhất vì chủ động giờ giấc và có chỗ để hành lý. Ngoài đường bộ, du khách từ miền Nam hoặc miền Trung có thể bay đến sân bay quốc tế Vân Đồn của Quảng Ninh hoặc sân bay Cát Bi của Hải Phòng rồi đi xe về Hạ Long, quãng đường từ hai sân bay này về tới vịnh đều trong khoảng một giờ rưỡi đến hai giờ chạy xe. Một lựa chọn khác mang nhiều cảm xúc là đi tàu hỏa từ Hà Nội xuống Hạ Long, tàu chạy chậm hơn xe khách nhưng cho du khách ngắm cảnh đồng bằng và vùng ven biển Bắc Bộ theo một nhịp rất riêng, hợp với ai thích đi thong thả.

Khi đã tới Hạ Long, du khách mua vé tham quan vịnh và vé thuyền tại cảng tàu khách. Hai cảng tàu chính là cảng tàu khách quốc tế Hạ Long ở khu vực Bãi Cháy và cảng Tuần Châu trên đảo Tuần Châu. Thuyền tham quan vịnh có nhiều loại, từ thuyền gỗ truyền thống chở vài chục khách đến thuyền lớn có nhà hàng và chỗ nghỉ qua đêm. Tuyến đi trong ngày thường có hai lựa chọn phổ biến. Tuyến bốn giờ đưa khách qua hòn Chó Đá, hòn Đỉnh Hương, hòn Gà Chọi, ghé động Thiên Cung và hang Đầu Gỗ rồi về. Tuyến sáu giờ đi xa hơn, ghé hang Sửng Sốt, đảo Ti Tốp và làng chài, phù hợp với ai muốn ngắm nhiều cảnh mà vẫn về bờ trong ngày. Với ai có thời gian, chuyến ngủ đêm trên vịnh trong hai ngày một đêm là trải nghiệm đáng nhớ nhất: thuyền rời cảng vào buổi trưa, chiều ngắm hoàng hôn giữa vịnh, tối ăn tối trên boong và sáng hôm sau đón bình minh rồi chèo thuyền nhỏ vào hang Luồn. Trước khi đi, du khách nên kiểm tra giá vé tham quan và giá thuê thuyền hiện hành vì giá có thể thay đổi theo mùa và theo loại thuyền, đồng thời nên đặt chỗ trước vào mùa cao điểm để không phải chờ lâu ở cảng.

Đi lại trong thành phố Hạ Long cũng đơn giản. Khu Bãi Cháy tập trung nhiều khách sạn, nhà hàng và bãi tắm, còn khu Hòn Gai mang dáng dấp của một thành phố cảng với chợ, bảo tàng và phố ẩm thực. Hai khu này nối với nhau bằng cầu Bãi Cháy bắc qua cửa biển Cửa Lục, đi xe qua cầu chỉ mất vài phút. Du khách có thể đi xe ôm, xe taxi hoặc thuê xe máy để dạo quanh thành phố, ngắm cầu Bãi Cháy lên đèn vào buổi tối. Từ Hạ Long, ai muốn đi xa hơn có thể qua vịnh Bái Tử Long, ra đảo Quan Lạn hoặc đảo Cô Tô, những nơi biển còn hoang sơ và yên tĩnh hơn hẳn khu vực vịnh chính. Cần nhớ rằng lịch thuyền ra đảo phụ thuộc nhiều vào thời tiết, nhất là vào mùa mưa bão, vì vậy nên hỏi kỹ giờ thuyền chạy và giờ thuyền về trước khi ra đảo.

Thời điểm đẹp nhất để đi vịnh Hạ Long

Vịnh Hạ Long đẹp quanh năm, nhưng mỗi mùa lại mang một vẻ khác nhau, vì vậy chọn thời điểm đi cũng là một phần quan trọng của chuyến đi. Khoảng tháng 10 đến tháng 12 là mùa được nhiều người yêu thích nhất. Lúc này trời thu sang đông, nắng nhẹ, gió mát, biển lặng, tầm nhìn xa và trong, rất hợp để ngồi trên boong thuyền ngắm núi đá và chụp ảnh. Nhiệt độ ngoài vịnh vào mùa này thường mát mẻ, buổi tối hơi se lạnh, du khách nên mang theo một chiếc áo khoác mỏng. Từ tháng 3 đến tháng 4, trời sang xuân, mưa phùn ít, hoa ban nở trên các đảo, không khí trong lành và lượng khách chưa đông như mùa hè. Đây cũng là thời điểm hợp với người lớn tuổi và gia đình có trẻ nhỏ vì thời tiết dễ chịu, đi lại nhẹ nhàng.

Mùa hè từ tháng 5 đến tháng 8 là mùa cao điểm của Hạ Long. Trời nắng gắt, biển xanh trong, bãi tắm trên đảo Ti Tốp và ở Tuần Châu đông vui, rất hợp với ai thích tắm biển và tham gia các trò chơi trên mặt nước. Tuy vậy mùa hè cũng là mùa mưa bão ở vịnh Bắc Bộ, có những ngày biển động và cảng phải tạm dừng cho thuyền ra khơi để bảo đảm an toàn. Vì vậy du khách đi vào mùa hè nhất định phải xem dự báo thời tiết trước vài ngày và chuẩn bị sẵn phương án đổi lịch nếu biển động. Mùa đông từ tháng 1 đến tháng 2 trời lạnh, có sương mù, vịnh mang vẻ huyền ảo rất riêng, núi đá ẩn hiện trong sương như tranh thủy mặc, nhưng trời lạnh và ẩm, ai sợ lạnh nên cân nhắc. Dù đi mùa nào, buổi sáng sớm và buổi chiều muộn luôn là hai khoảng thời gian đẹp nhất trên vịnh, khi nắng xiên và mặt biển đổi màu liên tục, từ xanh ngọc sang vàng rồi sang hồng lúc hoàng hôn.

Một lưu ý nhỏ về lịch trình: nếu chỉ có một ngày, du khách nên xuất phát từ Hà Nội thật sớm để kịp tuyến thuyền buổi sáng, vì thuyền tham quan thường rời cảng vào khoảng buổi sáng và đầu giờ chiều. Nếu có hai ngày, ngày đầu đi thuyền tham quan vịnh và tối dạo phố Bãi Cháy, ngày thứ hai lên núi Bài Thơ ngắm toàn cảnh thành phố và vịnh từ trên cao rồi ghé bảo tàng Quảng Ninh trước khi về. Cách chia thời gian như vậy giúp chuyến đi vừa đủ thong thả, không bị vội mà vẫn xem được những điểm đáng xem nhất.

Những điểm tham quan chính trên vịnh Hạ Long

Điểm đến đầu tiên mà hầu như tuyến thuyền nào cũng ghé là hang Sửng Sốt trên đảo Bồ Hòn. Hang có tên như vậy vì ai bước vào cũng ngỡ ngàng trước lòng hang rộng lớn với những khối thạch nhũ muôn hình muôn vẻ, được ánh đèn trong hang tôn lên rất đẹp. Từ cửa hang nhìn ra, du khách thấy cả một vùng vịnh xanh thẳm với núi đá lô nhô. Ngay gần đó là động Thiên Cung trên đảo Đầu Gỗ, nơi gắn với truyền thuyết về đám cưới của nàng Mây và chàng Rồng. Động Thiên Cung có cửa hang nhỏ nhưng bên trong mở ra nhiều ngăn đá với thạch nhũ hình hoa, hình chim, hình người, lung linh dưới ánh đèn. Hang Đầu Gỗ nằm cùng đảo, là hang đá lớn gắn với dấu tích lịch sử chống giặc ngoại xâm của cha ông, bên trong có những khối thạch nhũ lớn như cột chống trời.

Đảo Ti Tốp là điểm dừng chân được nhiều người mong chờ nhất trong hành trình, nhất là vào mùa hè. Đảo có một bãi cát nhỏ hình vầng trăng ôm lấy chân núi, nước biển trong và sạch, du khách có thể tắm biển, nằm phơi nắng hoặc leo khoảng bốn trăm bậc đá lên đỉnh đảo để ngắm toàn cảnh vịnh từ trên cao. Tên đảo gắn với nhà du hành vũ trụ Gherman Titov, người đã cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm đảo. Từ đỉnh Ti Tốp nhìn xuống, thuyền bè qua lại giữa các đảo đá trông như những chấm nhỏ trên mặt nước, cảnh sắc vừa hùng vĩ vừa yên bình. Buổi chiều muộn, khi nắng đã dịu, leo lên đỉnh đảo là lựa chọn tuyệt vời để đón hoàng hôn trên vịnh.

Làng chài nổi Cửa Vạn là nơi du khách có thể hiểu thêm về đời sống của ngư dân trên vịnh. Làng có hàng chục ngôi nhà nổi neo đậu quanh chân núi đá, người dân sống bằng nghề đánh bắt và nuôi trồng hải sản. Tới đây, du khách ngồi thuyền nan do chính người dân chèo, luồn qua những khe đá, ngắm nhà nổi, xem ngư dân kéo lưới và nghe kể chuyện đời sống trên mặt nước. Cửa Vạn từng được một tạp chí du lịch nước ngoài bình chọn là một trong những làng chài đẹp nhất thế giới, và cho đến nay nơi này vẫn giữ được nét mộc mạc hiếm có. Gần làng chài là hang Luồn, một hang nước xuyên qua núi đá, chỉ có thể vào bằng thuyền nhỏ hoặc chèo thuyền tay. Vào trong hang Luồn, du khách sẽ thấy một hồ nước lặng nằm giữa bốn bề vách đá và cây xanh, yên tĩnh đến mức nghe rõ cả tiếng mái chèo khua nước.

Ngoài tuyến chính, vịnh Bái Tử Long ở phía đông bắc là một lựa chọn rất đáng cân nhắc cho ai thích không gian yên tĩnh. Bái Tử Long có cảnh quan tương tự vịnh Hạ Long nhưng ít khách hơn, biển sạch hơn, thích hợp cho những chuyến thuyền dài ngày và ngắm bình minh. Từ Bái Tử Long có thể ghé đảo Quan Lạn với bãi biển Minh Châu cát trắng mịn, hoặc ra đảo Cô Tô với biển xanh và những bãi đá tự nhiên. Đảo Tuần Châu, ngay gần bờ, là khu vui chơi giải trí lớn với bãi tắm, sân khấu biểu diễn và nhiều trò chơi, hợp với gia đình có trẻ nhỏ muốn kết hợp tham quan vịnh và vui chơi trong cùng một chuyến đi.

Trên đất liền, núi Bài Thơ ở Hòn Gai là điểm ngắm cảnh được nhiều người địa phương yêu thích. Leo lên đỉnh núi, du khách thấy toàn bộ thành phố Hạ Long, cầu Bãi Cháy và một góc vịnh trải dài trước mắt. Bảo tàng Quảng Ninh nằm ngay chân cầu Bãi Cháy, tòa nhà mang hình dáng khối than đen đặc trưng của vùng mỏ, bên trong trưng bày nhiều hiện vật về lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Quảng Ninh. Khu phố cổ Hòn Gai, chợ Hạ Long và phố ẩm thực ven biển là những nơi hợp để dạo chơi buổi tối, ăn hải sản và mua quà mang về.

Ăn uống và nghỉ ngơi ở Hạ Long

Ăn hải sản là phần không thể thiếu khi đi Hạ Long. Món nổi tiếng nhất là chả mực Hạ Long, làm từ mực tươi giã tay, chiên vàng, ăn giòn bên ngoài và dai ngọt bên trong. Du khách có thể ăn chả mực cùng xôi trắng hoặc bánh cuốn vào bữa sáng, hoặc mua về làm quà, người bán thường đóng gói cẩn thận để mang đi xa. Sá sùng là đặc sản quý của vùng biển Quảng Ninh, thường nấu cháo hoặc xào, vị ngọt thanh rất riêng, trước đây là món tiến vua. Hàu nướng mỡ hành, ngao hấp, bề bề rang muối, sam biển nướng và ghẹ hấp là những món thường có trong bữa tối của du khách, nhất là khi ăn ở các quán ven biển khu Bãi Cháy hoặc chợ hải sản Hòn Gai. Buổi tối, nhiều quán ăn mở đến khuya, vừa ăn vừa ngắm biển và cầu Bãi Cháy lên đèn là một trải nghiệm rất đáng nhớ.

Ngoài hải sản, Hạ Long còn có những món ăn mang hương vị vùng mỏ và vùng biển giao thoa. Bánh cuốn chả mực là món sáng quen thuộc của người Hạ Long, bánh cuốn tráng mỏng ăn cùng chả mực chiên và nước chấm pha vừa miệng. Gà đồi Tiên Yên, bánh gật gù và nem chua Quảng Yên là những món du khách có thể tìm thấy ở các quán ăn trong thành phố hoặc mua mang về. Ai muốn ăn theo kiểu dân dã thì ghé chợ Hạ Long vào buổi sáng, nơi bày bán đủ loại hải sản tươi vừa đánh bắt, rau củ địa phương và các món ăn sáng của người dân. Khi mua hải sản mang về, nên hỏi rõ cách bảo quản và nhờ người bán đóng thùng xốp có đá để giữ tươi trên đường về.

Về chỗ ở, Hạ Long có đủ lựa chọn cho mọi túi tiền. Khu Bãi Cháy tập trung nhiều khách sạn từ bình dân đến cao cấp, nhiều nơi có tầm nhìn ra biển và vịnh, thuận tiện cho việc ra cảng tàu vào buổi sáng. Khu Tuần Châu yên tĩnh hơn, hợp với gia đình muốn nghỉ dưỡng và vui chơi trong khuôn viên rộng. Khu Hòn Gai mang không khí đời thường của thành phố cảng, giá phòng thường mềm hơn, gần chợ và bảo tàng. Một lựa chọn khác rất được yêu thích là ngủ đêm trên thuyền ngay giữa vịnh, phòng ngủ trên thuyền có cửa sổ nhìn ra biển, tối ăn tối trên boong và sáng dậy ngắm bình minh. Dù chọn hình thức nào, vào mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 8 và các dịp lễ lớn, du khách nên đặt phòng trước ít nhất vài ngày để có chỗ tốt và tránh bị hết phòng.

Kinh nghiệm thực tế và lưu ý khi đi vịnh Hạ Long

Kinh nghiệm đầu tiên là luôn xem dự báo thời tiết trước ngày đi, nhất là từ tháng 6 đến tháng 9 là mùa mưa bão. Khi biển động, cảng có thể tạm dừng cho thuyền ra khơi, vì vậy nên giữ lịch trình linh hoạt và chuẩn bị sẵn phương án chơi trên bờ như thăm bảo tàng, dạo phố cổ Hòn Gai hoặc tắm biển ở Tuần Châu nếu không ra vịnh được. Kinh nghiệm thứ hai là mang theo thuốc chống say sóng nếu dễ say xe, say sóng, vì thuyền đi trên vịnh tuy êm nhưng vẫn có lúc sóng lớn, nhất là khi ra xa bờ. Mang theo áo khoác mỏng, mũ, kem chống nắng và giày đế mềm chống trơn, vì phải leo bậc đá ở hang động và đảo Ti Tốp, giày cao gót hoặc dép trơn rất dễ trượt ngã.

Khi lên thuyền, du khách nên nghe kỹ hướng dẫn an toàn của thuyền viên, mặc áo phao khi thuyền yêu cầu và không đứng ở mép thuyền để chụp ảnh. Trên vịnh, tuyệt đối không xả rác xuống biển, không bẻ thạch nhũ trong hang, không khắc chữ lên vách đá, vì những hành động nhỏ đó làm hỏng cảnh quan mà thiên nhiên mất hàng trăm nghìn năm mới tạo thành. Khi mua vé và thuê thuyền, nên mua tại quầy vé chính thức ở cảng hoặc qua những nơi bán vé có địa chỉ rõ ràng, kiểm tra kỹ giờ khởi hành, giờ về và các điểm ghé trong hành trình để tránh hiểu lầm. Giá vé tham quan và giá thuê thuyền có thể thay đổi theo mùa, du khách nên kiểm tra giá hiện hành trước khi đi và hỏi rõ giá đã bao gồm những khoản nào.

Với gia đình có trẻ nhỏ, nên mang theo đồ ăn nhẹ, nước uống và áo khoác cho trẻ, vì trên thuyền và trên đảo không phải lúc nào cũng có chỗ mua đồ. Người lớn tuổi nên chọn tuyến thuyền ngắn trong ngày thay vì leo nhiều bậc đá, và nên đi vào mùa thu khi thời tiết mát mẻ. Khi chụp ảnh trên thuyền, nên dùng dây đeo máy ảnh và điện thoại, tránh để rơi xuống nước. Cuối cùng, hãy dành thời gian ngồi yên trên boong thuyền một lúc, không chụp ảnh, không nói chuyện, chỉ ngắm núi đá và nghe sóng vỗ, vì đó mới là khoảnh khắc khiến vịnh Hạ Long ở lại trong trí nhớ lâu nhất.

Câu hỏi thường gặp

Đi vịnh Hạ Long mất bao nhiêu ngày là đủ?

Đi trong một ngày đã có thể tham quan tuyến chính của vịnh, nhưng hai ngày một đêm là lịch trình hợp lý nhất, vừa đi thuyền, vừa tắm biển, vừa dạo thành phố mà không bị vội. Nếu muốn ra đảo Cô Tô hoặc Quan Lạn thì nên dành thêm một đến hai ngày nữa.

Đi vịnh Hạ Long mùa nào đẹp nhất?

Tháng 10 đến tháng 12 và tháng 3 đến tháng 4 là hai khoảng thời gian đẹp nhất, trời mát, biển lặng, ít mưa. Mùa hè nắng đẹp và hợp tắm biển nhưng cần theo dõi thời tiết vì có thể có bão.

Có nên ngủ đêm trên thuyền ở vịnh Hạ Long không?

Rất nên, nếu thời gian cho phép. Ngủ đêm trên vịnh cho du khách ngắm hoàng hôn và bình minh giữa biển, ăn tối trên boong và chèo thuyền vào hang Luồn vào buổi sáng, những trải nghiệm mà chuyến đi trong ngày không có được.

Đi thuyền tham quan vịnh Hạ Long có say sóng không?

Vịnh Hạ Long là vùng biển kín, sóng thường êm hơn biển khơi, nhưng người dễ say sóng vẫn nên mang theo thuốc chống say và chọn chỗ ngồi giữa thuyền, nơi ít chòng chành nhất.

Trẻ nhỏ và người lớn tuổi có đi vịnh Hạ Long được không?

Đi được, nên chọn tuyến thuyền ngắn trong ngày, hạn chế leo nhiều bậc đá ở hang Sửng Sốt và đảo Ti Tốp, mang theo áo khoác, nước uống và đồ ăn nhẹ, đồng thời đi vào mùa thu khi thời tiết mát mẻ.

Ăn gì ngon nhất khi đi vịnh Hạ Long?

Chả mực Hạ Long, sá sùng, hàu nướng mỡ hành, bề bề rang muối và sam biển là những món đặc sản được nhiều người yêu thích nhất. Buổi sáng có thể ăn bánh cuốn chả mực, buổi tối ăn hải sản ở các quán ven biển khu Bãi Cháy.

Du lịch vịnh Hạ Long Quảng Ninh là chuyến đi của biển, của núi đá và của những buổi chiều ngồi trên boong thuyền nhìn mặt trời lặn giữa vịnh. Vịnh đã được UNESCO hai lần công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới, từng được bình chọn là một trong bảy kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới, nhưng điều khiến du khách nhớ nhất vẫn là cảm giác bình yên khi thuyền trôi giữa gần hai nghìn hòn đảo đá. Trước chuyến đi, bạn có thể xem ngày tốt để khởi hành cho mọi việc thuận lợi tại công cụ Xem ngày tốt trên trang Doanh nhân của web Phật Pháp Online, tại địa chỉ truyenthuaphatphap.online/doanh-nhan.html?xem=ngaytot. Bài viết tham khảo tư liệu của Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh tại địa chỉ http://www.quangninh.gov.vn/Trang/ChiTietBVGioiThieu.aspx?bvid=426 và Bách khoa toàn thư New World tại địa chỉ https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Ha_Long_Bay.