🏙️ Cầu Long Biên — Chứng Nhân Lịch Sử Và Lời Kể Dân Gian

Cầu Long Biên là cây cầu thép bắc qua sông Hồng ở Hà Nội, khởi công năm 1898 và hoàn thành sau bốn năm, vào năm 1902, với chiều dài 2290 mét. Khi khánh thành, cầu mang tên Toàn quyền Pháp Đu-me, người dân quen gọi là cầu Đu-me, rồi đến năm 1945 cầu được đổi tên thành Cầu Long Biên, cái tên gắn với địa danh Long Biên bên bờ sông và ở lại trong trí nhớ của nhiều thế hệ người Hà Nội cho đến hôm nay. Trải qua kháng chiến chống Pháp rồi kháng chiến chống Mỹ, cây cầu trở thành chứng nhân lịch sử của thủ đô, hứng chịu nhiều đợt đánh phá mà vẫn đứng vững trên dòng sông, và cũng từ đó mà quanh cầu xuất hiện nhiều lời kể dân gian của người dân ven sông, những lời kể được truyền miệng từ đời này sang đời khác, vừa mang màu sắc tâm linh, vừa chất chứa nỗi nhớ về những con người đã gắn bó với cây cầu. Bài viết này kể lại lịch sử đã được kiểm chứng của cây cầu cùng những lời kể ấy, với góc nhìn tỉnh táo, để người đọc hiểu thêm về một công trình đã hơn một trăm tuổi, về những mất mát trong quá trình làm cầu, và về cách người dân ven sông giữ gìn ký ức của mình qua từng nhịp cầu, từng buổi chiều gió sông thổi lên, từng chuyến tàu chậm rãi đi qua mà không vội vã.

Cây cầu thép hơn trăm tuổi bên sông Hồng

Muốn hiểu những lời kể quanh cây cầu, trước hết cần nhớ cây cầu đã được dựng lên như thế nào. Cầu khởi công năm 1898, khi Hà Nội còn trong thời kỳ thuộc Pháp, và hoàn thành năm 1902 sau bốn năm thi công ròng rã. Chiều dài 2290 mét khiến cây cầu khi ấy trở thành một trong những cây cầu dài và đồ sộ bậc nhất ở khu vực, một công trình thép vươn qua sông Hồng rộng lớn, nối hai bờ mà trước đó người dân chỉ có thể qua lại bằng đò ngang, bằng những chuyến phà chòng chành theo con nước. Lúc khánh thành, cầu mang tên Toàn quyền Pháp Đu-me, và người dân quen gọi giản dị là cầu Đu-me, cái tên ấy gắn với một thời kỳ lịch sử mà người Hà Nội không bao giờ quên. Đến năm 1945, cầu được đổi tên thành Cầu Long Biên, tên gọi lấy từ vùng đất Long Biên bên bờ sông, gần gũi với đời sống của người dân, và từ đó cái tên này ở lại cho đến ngày nay, trở thành một phần trong cách người Hà Nội nhắc về quê hương của mình.

Người dân ven sông vẫn kể rằng, để làm nên cây cầu dài đến thế, hàng nghìn dân phu Việt Nam đã phải lao động trong điều kiện vô cùng cực nhọc, và hàng nghìn người đã chết trong quá trình làm cầu, theo bài viết Cầu Long Biên — chứng nhân lịch sử của tác giả Thúy Lan đăng trên báo Người Hà Nội. Con số ấy không chỉ là một dòng trong sách vở, mà là nỗi đau của nhiều gia đình ven sông, những gia đình có người thân ra đi làm phu cầu rồi không bao giờ trở về. Có người kể lại rằng, ông bà của họ từng nhắc tới những buổi chiều chờ người thân ở bến sông, chờ mãi mà không thấy bóng dáng quen thuộc, chỉ thấy dòng sông vẫn chảy và cây cầu vẫn đang dần hình thành từng nhịp thép. Những lời kể ấy không có tên tuổi cụ thể được ghi lại trong bài viết này, bởi tư liệu đã kiểm chứng chỉ ghi lại con số chung và hoàn cảnh chung, nhưng nỗi buồn trong lời kể thì người nghe nào cũng cảm nhận được. Chính vì vậy, mỗi khi nhắc tới cây cầu, người dân ven sông không chỉ nhắc tới một công trình bằng thép, mà còn nhắc tới những con người đã ngã xuống để cây cầu có thể đứng vững, những con người mà tên tuổi có thể đã bị thời gian làm mờ đi, nhưng công lao và sự hy sinh của họ thì vẫn được nhắc nhớ qua từng thế hệ.

Đứng trên cầu vào một buổi chiều, người ta dễ cảm nhận được sự đồ sộ và già dặn của công trình. Những nhịp thép đã nhuốm màu thời gian, những thanh giằng chằng chịt tạo thành một khung cảnh vừa cứng cáp vừa thân thuộc. Xe cộ đi qua cầu không nhanh, tàu hỏa đi qua cầu cũng chậm rãi, như thể chính cây cầu cũng muốn người đi qua có thời gian nhìn ngắm dòng sông bên dưới, nhìn những bãi bồi xanh mướt, nhìn những mái nhà thấp thoáng bên kia bờ. Người Hà Nội quen với cây cầu đến mức có khi đi qua mà không để ý, nhưng chỉ cần xa Hà Nội một thời gian, nhắc tới cầu là nhắc tới nỗi nhớ, nhắc tới hình ảnh đầu tiên hiện lên trong tâm trí khi nghĩ về quê hương. Cây cầu không chỉ là một con đường, mà là một dấu mốc trong đời sống của nhiều người, là nơi hẹn gặp, là nơi chia tay, là nơi những đứa trẻ ven sông lớn lên cùng tiếng tàu và tiếng gió, là nơi những người già ngồi nhìn ra sông và kể lại cho con cháu nghe về một thời đã qua, về những năm tháng mà cây cầu còn mới, còn sáng bóng, và về những năm tháng mà cây cầu bị bom đạn làm cho hư hỏng nặng nề.

Trong kháng chiến chống Pháp, rồi kháng chiến chống Mỹ, cây cầu trở thành chứng nhân lịch sử đúng như tên gọi của bài viết về cầu. Cầu là huyết mạch giao thông, là con đường quan trọng nối thủ đô với các tỉnh phía bắc, nên cũng trở thành mục tiêu đánh phá. Trong đợt đánh phá miền Bắc lần thứ nhất, cầu bị đánh mười lần, hỏng bảy nhịp và bốn trụ lớn. Trong đợt đánh phá lần thứ hai, cầu bị phá bốn lần, một nghìn mét cầu bị hỏng, hai trụ lớn bị cắt đứt. Đến năm 1972, cầu còn bị ném bom la-de, một loại bom dẫn đường khiến việc đánh trúng cầu càng trở nên nguy hiểm hơn. Những con số ấy, khi đọc lên, người ta mới hình dung được mức độ khốc liệt mà cây cầu đã trải qua, và mới hiểu vì sao người dân ven sông lại gắn bó với cây cầu đến thế. Mỗi nhịp cầu được sửa lại, mỗi trụ cầu được dựng lại, đều là công sức của những người thợ, những người dân đã không quản nguy hiểm để giữ cho con đường qua sông không bị đứt đoạn, để thủ đô vẫn nối được với phía bắc, để những chuyến tàu chở hàng, chở người vẫn có thể đi qua, dù cầu đã bị thương nhiều lần.

Lời kể dân gian thứ nhất: tiếng bước chân trên nhịp cầu vắng

Theo lời kể dân gian của người dân ven sông, có những đêm khuya, khi cầu đã vắng người qua lại, một vài người đi làm về muộn nói rằng họ nghe thấy tiếng bước chân vang lên trên nhịp cầu, dù nhìn quanh không thấy ai đi cùng. Lời kể này được truyền miệng từ người này sang người khác, mỗi người thêm vào một chút chi tiết, có người nói tiếng bước chân đều đều như tiếng của một đoàn người đang đi, có người nói tiếng bước chân nhẹ nhàng rồi mất hút ở giữa cầu, có người nói chỉ nghe thấy trong những đêm gió lớn, khi tiếng gió luồn qua những thanh thép tạo thành âm thanh lạ. Người kể không khẳng định đó là điều gì, chỉ nói rằng họ đã nghe thấy và đã kể lại cho người thân, và người thân lại kể tiếp cho người khác, cứ thế mà lời kể lan rộng trong vùng ven sông, trở thành một trong những câu chuyện mà người dân hay nhắc tới mỗi khi ngồi quây quần bên nhau vào buổi tối.

Người dân ven sông cũng kể thêm rằng, có người đi qua cầu vào ban đêm, khi đèn đường còn thưa thớt, đã nhìn thấy bóng dáng một người đứng ở lan can cầu, nhìn ra sông, rồi khi đến gần thì bóng dáng ấy không còn nữa. Lời kể này cũng chỉ dừng ở mức truyền miệng, không có ai chụp lại được hình ảnh hay ghi lại được bằng chứng nào, và người kể cũng thường thêm vào một câu rằng có thể do mắt nhìn nhầm trong đêm tối, có thể do ánh sáng từ đèn xe hắt lên những thanh thép tạo thành hình bóng, có thể do chính nỗi sợ trong lòng làm cho người ta nhìn thấy điều không có thật. Góc nhìn tỉnh táo ở đây là như vậy: trong đêm tối, trên một cây cầu dài, vắng vẻ, gió sông thổi mạnh, ánh sáng chập chờn, con người rất dễ nghe nhầm, nhìn nhầm, nhất là khi trong lòng đã mang sẵn nỗi buồn về những người đã mất trong quá trình làm cầu hay trong những năm tháng chiến tranh. Lời kể không cần phải được chứng minh là thật hay không thật, mà quan trọng là nó cho thấy người dân ven sông vẫn nhớ tới những người đã khuất, vẫn nghĩ về họ mỗi khi đi qua cầu, và đã gửi nỗi nhớ ấy vào trong những câu chuyện kể lại cho nhau nghe.

Một người làm nghề lái xe chở hàng qua cầu vào ban đêm, theo lời kể truyền miệng, từng nói rằng có lần ông đi qua cầu lúc gần nửa đêm, đường vắng, chỉ có tiếng xe của ông và tiếng tàu hỏa từ xa vọng lại, bỗng ông cảm thấy như có ai đó đang đi bộ phía trước, nhưng khi ông bật đèn pha sáng hơn thì phía trước lại không có ai. Ông kể lại câu chuyện ấy với vẻ bình thản, không dọa dẫm, chỉ nói rằng có thể do ông mệt sau một ngày làm việc dài, mắt nhìn không rõ, hoặc do bóng của những thanh thép in lên mặt đường trong ánh đèn tạo thành hình người. Người nghe cũng không tỏ ra sợ hãi, mà chỉ gật đầu, bởi ai cũng biết đi qua cầu vào ban đêm là một cảm giác rất đặc biệt: cầu dài, gió lớn, tiếng thép kêu lên khi tàu đi qua, ánh sáng từ hai bờ sông hắt lên, tất cả đều dễ làm cho người ta có cảm giác như đang không đi một mình. Và chính cảm giác ấy, khi được kể lại nhiều lần, đã trở thành một phần trong đời sống tinh thần của người dân ven sông, một cách để họ nhắc nhau rằng cây cầu không chỉ có thép và đá, mà còn có ký ức, có nỗi niềm, có những câu chuyện chưa được kể hết.

Lời kể dân gian thứ hai: bà cụ bán hàng ven sông và những buổi chiều chờ tàu

Theo lời kể dân gian, ở khu vực ven sông gần chân cầu, từng có một bà cụ bán hàng nhỏ, ngày nào cũng ngồi ở đó từ sáng sớm đến chiều muộn, bán những thứ giản dị cho người qua đường, và chiều nào bà cũng nhìn lên cầu, nhìn những chuyến tàu đi qua, rồi kể cho khách quen nghe về cây cầu. Bà kể rằng, hồi bà còn trẻ, cầu đã bị bom đánh hỏng nhiều lần, có lần bà thấy nhịp cầu gãy xuống, thép treo lủng lẳng, người dân đứng hai bên bờ nhìn nhau mà không qua được, phải đi đò vòng rất xa. Bà kể bằng giọng chậm rãi, không vội vã, như thể bà đang kể lại một phần đời của chính mình, bởi cây cầu đã gắn với bà từ khi bà còn là một cô gái trẻ cho đến khi bà đã già, tóc bạc, lưng còng, vẫn ngồi ở bến sông quen thuộc. Khách quen nghe bà kể nhiều lần vẫn không chán, bởi mỗi lần bà kể lại thêm một chi tiết mới, một kỷ niệm mới, một cái tên mới của những người thợ sửa cầu mà bà từng quen biết, những người mà nay đã không còn nữa.

Bà cụ, theo lời kể truyền miệng, còn nói rằng có những buổi chiều, khi tàu đi qua cầu, bà nghe thấy tiếng còi tàu vang lên rất xa, rồi bà nhìn thấy những người đứng trên cầu vẫy tay, dù bà biết rõ trên cầu lúc ấy không có ai đứng vẫy tay cả. Bà nói điều đó với nụ cười hiền hậu, không hề sợ hãi, chỉ nói rằng có thể do bà già rồi, mắt kém, nhìn nhầm bóng của những thanh thép thành bóng người, hoặc do bà nhớ những người thân đã từng đứng trên cầu vẫy tay chào bà mỗi khi tàu đi qua, nên trong lòng bà vẫn thấy hình ảnh ấy hiện lên. Người nghe bà kể đều cảm động, bởi họ hiểu rằng đó không phải là một câu chuyện về điều lạ lùng, mà là một câu chuyện về nỗi nhớ, về tình cảm của một người già dành cho cây cầu, cho những người đã gắn bó với cây cầu, cho một thời đã qua mà bà không muốn quên. Bà kể để giữ lại ký ức, để những người trẻ hơn biết rằng cây cầu không chỉ là một con đường, mà là một phần trong cuộc đời của nhiều người, là nơi chứa đựng bao nhiêu kỷ niệm vui buồn.

Có người khách quen, theo lời kể, từng hỏi bà rằng bà có sợ khi ngồi một mình ở bến sông vào buổi chiều muộn hay không, bà chỉ cười và nói rằng bà đã ngồi ở đó mấy chục năm, quen với tiếng gió, tiếng nước, tiếng tàu, quen với cả những lời đồn quanh cầu, nên bà không sợ, bà chỉ thấy thương những người đã mất, thương những người thợ làm cầu, thương những người dân đã phải sống trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Bà nói rằng, nếu có ai đó vẫn còn vương vấn ở cầu, thì đó cũng chỉ là những người hiền lành, những người đã gắn bó với cầu, không làm hại ai, chỉ muốn được nhớ tới, muốn được người đời sau nhắc tới bằng sự trân trọng. Lời nói ấy, dù chỉ là lời kể dân gian, đã làm cho nhiều người nghe cảm thấy ấm lòng, bởi nó cho thấy cách người dân ven sông đối xử với quá khứ: không sợ hãi, không xa lánh, mà trân trọng, nhớ thương, và giữ gìn bằng những câu chuyện kể lại hằng ngày, bằng những buổi chiều ngồi bên sông và nhìn lên cầu.

Lời kể dân gian thứ ba: những nhịp cầu bị bom đánh và tiếng thép trong đêm

Theo lời kể dân gian của người dân ven sông, sau những lần cầu bị bom đánh hỏng, có những đêm người ta nghe thấy tiếng thép kêu lên trên cầu, dù lúc ấy không có tàu đi qua, không có xe đi qua, chỉ có gió sông thổi qua những thanh thép đã bị cong vênh. Lời kể này gắn với những con số đã được kiểm chứng: trong đợt đánh phá miền Bắc lần thứ nhất, cầu bị đánh mười lần, hỏng bảy nhịp và bốn trụ lớn; trong đợt đánh phá lần thứ hai, cầu bị phá bốn lần, một nghìn mét cầu bị hỏng, hai trụ lớn bị cắt đứt; năm 1972 cầu còn bị ném bom la-de. Khi đọc những con số ấy, người ta mới hiểu vì sao tiếng thép trong đêm lại trở thành một phần trong lời kể của người dân, bởi cây cầu đã bị thương nhiều lần, những thanh thép đã bị bom đạn làm cho biến dạng, và khi gió thổi qua, chúng tạo ra âm thanh khác hẳn với những thanh thép còn nguyên vẹn, âm thanh ấy vang lên trong đêm vắng, dễ làm cho người nghe liên tưởng tới nhiều điều.

Người dân ven sông kể rằng, có những người thợ sửa cầu, sau một ngày làm việc mệt nhọc, đêm về nằm ở lán trại gần chân cầu, nghe thấy tiếng thép kêu lên từng hồi, như tiếng ai đó đang gõ, đang gọi, và họ kể lại cho nhau nghe vào sáng hôm sau, với vẻ vừa mệt mỏi vừa xúc động. Họ không nói rằng đó là tiếng của người đã khuất, chỉ nói rằng tiếng thép ấy làm họ nhớ tới những đồng nghiệp đã ngã xuống, nhớ tới những người bạn đã cùng làm việc với họ mà nay không còn nữa, nhớ tới những đêm bom đạn dội xuống, khi họ phải chui xuống hầm, phải nấp dưới gầm cầu, phải chờ cho tiếng bom qua đi rồi mới dám chui ra. Lời kể ấy, khi được truyền miệng, đã trở thành một cách để người thợ sửa cầu chia sẻ nỗi buồn với nhau, để họ không phải giữ nỗi buồn ấy một mình, để họ cảm thấy rằng những người đã khuất vẫn còn ở đâu đó trong ký ức của họ, vẫn còn đồng hành cùng họ trong công việc sửa cầu, giữ cầu, dù chỉ là trong suy nghĩ, trong tình cảm, chứ không phải trong hình hài cụ thể.

Một người dân ven sông khác, theo lời kể truyền miệng, từng nói rằng có lần ông đi qua cầu vào một đêm sau khi cầu vừa được sửa xong một nhịp bị bom đánh hỏng, ông nghe thấy tiếng thép kêu lên rất lạ, như tiếng kim loại đang giãn ra sau một ngày nắng nóng, rồi ông dừng lại, nhìn xuống dòng sông, và thấy mặt nước phản chiếu ánh đèn từ hai bờ, lung linh như có nhiều bóng người đang di chuyển. Ông kể lại câu chuyện ấy với giọng bình thản, nói rằng ông biết đó chỉ là ánh sáng phản chiếu trên mặt nước, là tiếng thép giãn nở vì thay đổi nhiệt độ, là những hiện tượng mà người làm nghề xây dựng đều biết, nhưng ông vẫn cảm thấy xúc động, bởi ông nhớ tới những người đã làm cầu, những người đã sửa cầu, những người đã hy sinh để cầu có thể đứng vững, và ông cảm thấy như mình đang đi qua một nơi chứa đựng rất nhiều ký ức, rất nhiều tình cảm, rất nhiều câu chuyện chưa được kể hết. Người nghe ông kể đều gật đầu, bởi ai cũng hiểu rằng cây cầu không chỉ là thép, mà còn là ký ức, là lịch sử, là tình người.

Lời kể dân gian thứ tư: người gác cầu và ngọn đèn không tắt

Theo lời kể dân gian, trên cây cầu từng có những người gác cầu, những người làm nhiệm vụ trông coi cầu, kiểm tra cầu, báo hiệu cho tàu và xe qua lại, và những người gác cầu ấy thường làm việc vào ban đêm, khi cầu vắng vẻ, chỉ có ánh đèn le lói ở chốt gác. Lời kể truyền miệng rằng, có một người gác cầu đã làm việc ở đó nhiều năm, quen với từng nhịp cầu, từng thanh thép, từng tiếng tàu đi qua, và đêm nào ông cũng thắp một ngọn đèn ở chốt gác, ngọn đèn ấy sáng lên trong đêm, như một dấu hiệu cho người đi qua cầu biết rằng vẫn có người đang trông coi cầu, vẫn có người đang giữ cầu. Người dân ven sông kể rằng, có những đêm mưa gió, ngọn đèn ấy vẫn sáng, không tắt, dù gió thổi mạnh, dù mưa hắt vào, và người ta truyền tai nhau rằng ngọn đèn ấy không chỉ là ánh sáng của một người gác cầu, mà còn là ánh sáng của lòng kiên trì, của sự tận tụy, của những người đã gắn bó với cây cầu suốt cả cuộc đời.

Người gác cầu, theo lời kể, còn là người hay kể chuyện cho những người đi qua cầu vào ban đêm, những người làm về muộn, những người lái xe chở hàng, những người đi tàu. Ông kể về lịch sử của cây cầu, về những lần cầu bị bom đánh hỏng, về những người thợ sửa cầu, về những người dân phu đã chết trong quá trình làm cầu, và ông kể bằng giọng chậm rãi, chân thành, không cường điệu, không dọa dẫm, chỉ như một người lớn tuổi đang kể lại những điều mình đã chứng kiến, đã nghe kể lại, đã ghi nhớ trong lòng suốt nhiều năm. Người nghe ông kể đều cảm thấy ấm lòng, bởi họ hiểu rằng ông không chỉ là một người gác cầu, mà còn là một người giữ ký ức của cây cầu, một người đã sống cùng cây cầu và đã kể lại câu chuyện của cây cầu cho những người đi qua, để họ biết rằng cây cầu không chỉ là một con đường, mà là một phần trong lịch sử của thủ đô, một phần trong đời sống của người dân ven sông.

Có lời kể rằng, sau khi người gác cầu ấy nghỉ việc, chốt gác không còn người ở nữa, nhưng vào những đêm khuya, người đi qua cầu vẫn nói rằng họ nhìn thấy ánh sáng le lói ở nơi chốt gác cũ, như thể ngọn đèn vẫn còn sáng, như thể vẫn có người đang trông coi cầu. Lời kể này cũng chỉ dừng ở mức truyền miệng, không ai khẳng định đó là điều gì, và người kể cũng thường thêm vào rằng có thể do ánh đèn từ xa hắt lại, có thể do ánh sáng từ đèn xe phản chiếu lên những tấm tôn cũ ở chốt gác, có thể do chính nỗi nhớ trong lòng làm cho người ta nhìn thấy ánh sáng quen thuộc. Góc nhìn tỉnh táo ở đây là như vậy: ánh sáng trong đêm rất dễ làm cho mắt người nhìn nhầm, nhất là khi người ta đã quen với hình ảnh ngọn đèn ở chốt gác, đã quen với việc có người gác cầu ở đó, nên khi chốt gác không còn người, trong lòng người ta vẫn còn hình ảnh ngọn đèn, vẫn còn cảm giác như có người đang ở đó, đang trông coi cầu, đang giữ cầu cho mọi người đi qua an toàn.

Nhìn lại cây cầu bằng sự trân trọng

Qua những lời kể dân gian trên, người đọc có thể thấy một điểm chung rất rõ: tất cả đều được kể với giọng bình thản, chân thành, không dọa dẫm, không cường điệu, không khẳng định điều chưa được kiểm chứng là thật. Người kể chỉ nói rằng đó là lời kể truyền miệng, là điều họ đã nghe, đã thấy, đã cảm nhận, và họ để người nghe tự suy nghĩ, tự cảm nhận. Góc nhìn tỉnh táo trong bài viết này cũng là như vậy: những hiện tượng lạ quanh cầu, dù là tiếng bước chân, bóng người, tiếng thép, hay ánh đèn, đều có thể giải thích bằng những nguyên nhân rất đời thường, như ánh sáng, âm thanh, gió, nước, sự mệt mỏi, nỗi nhớ, trí tưởng tượng, và quan trọng hơn, chúng đều gắn với lịch sử đã được kiểm chứng của cây cầu, với những mất mát trong quá trình làm cầu, với những lần cầu bị bom đánh hỏng trong chiến tranh. Khi hiểu được như vậy, người đọc sẽ không còn sợ cây cầu, mà sẽ thêm trân trọng cây cầu, thêm biết ơn những người đã làm cầu, đã sửa cầu, đã giữ cầu, và sẽ đi qua cầu với thái độ chậm rãi, trân trọng, như đi qua một nơi chứa đựng lịch sử và ký ức của cả một cộng đồng ven sông, nơi mỗi nhịp thép đều như đang kể một câu chuyện về những con người đã gắn bó với dòng sông này.

Câu hỏi thường gặp

Cầu Long Biên được xây dựng vào thời gian nào? Cầu khởi công năm 1898 và hoàn thành sau bốn năm, vào năm 1902. Khi khánh thành, cầu mang tên Toàn quyền Pháp Đu-me, người dân quen gọi là cầu Đu-me, đến năm 1945 cầu được đổi tên thành Cầu Long Biên và giữ tên gọi này cho đến hôm nay.

Cầu Long Biên dài bao nhiêu mét? Cầu dài 2290 mét, bắc qua sông Hồng ở Hà Nội. Với chiều dài ấy, cầu khi mới khánh thành là một trong những cây cầu dài và đồ sộ bậc nhất ở khu vực, nối hai bờ sông mà trước đó người dân chỉ có thể qua lại bằng đò ngang và phà.

Vì sao cầu từng được gọi là cầu Đu-me? Vì khi khánh thành năm 1902, cầu mang tên Toàn quyền Pháp Đu-me. Người dân quen gọi giản dị là cầu Đu-me. Đến năm 1945, cầu được đổi tên thành Cầu Long Biên, tên gọi lấy từ vùng đất Long Biên bên bờ sông, gần gũi với đời sống của người dân ven sông.

Cầu đã bị bom đạn đánh phá như thế nào trong chiến tranh? Trong đợt đánh phá miền Bắc lần thứ nhất, cầu bị đánh mười lần, hỏng bảy nhịp và bốn trụ lớn. Trong đợt đánh phá lần thứ hai, cầu bị phá bốn lần, một nghìn mét cầu bị hỏng, hai trụ lớn bị cắt đứt. Đến năm 1972, cầu còn bị ném bom la-de, nhưng sau mỗi lần bị đánh hỏng, cầu lại được sửa chữa để giữ cho con đường qua sông không bị đứt đoạn.

Những lời đồn tâm linh quanh cầu có thật hay không? Những lời đồn quanh cầu chỉ được ghi lại ở mức lời kể dân gian và truyền miệng của người dân ven sông, chưa có bằng chứng kiểm chứng. Nhiều hiện tượng được kể lại có thể giải thích bằng ánh sáng, âm thanh, gió sông, tiếng thép giãn nở, sự mệt mỏi và nỗi nhớ của người kể. Bài viết này không khẳng định ma quỷ có thật, mà chỉ kể lại lời kể để người đọc hiểu thêm về ký ức và tình cảm của người dân ven sông.

Đi qua cầu vào ban đêm cần lưu ý điều gì? Người dân ven sông thường dặn nhau rằng nên đi chậm, chú ý quan sát mặt đường, giữ an toàn, vì cầu dài, gió sông thổi mạnh, mặt cầu có chỗ đã cũ. Đi chậm cũng là cách để người qua cầu có thời gian nhìn ngắm dòng sông, nhìn lại cây cầu hơn trăm tuổi với sự trân trọng, thay vì vội vã đi qua mà không để ý tới lịch sử của cây cầu.

Nguồn tham khảo

TopChuan, bài viết về Cầu Long Biên — chứng nhân lịch sử của Thúy Lan, báo Người Hà Nội: https://topchuan.com/bai-van/top-5-bai-van-phat-bieu-cam-nghi-bai-cau-long-bien-chung-nhan-lich-su-cua-thuy-lan-hay-nhat/ — VnDoc, trắc nghiệm Cầu Long Biên — chứng nhân lịch sử: https://VnDoc.com/trac-nghiem-cau-long-bien-chung-nhan-lich-su-179617 — Giải Bài Tập 123, Cầu Long Biên — chứng nhân lịch sử: https://giaibaitap123.com/sach-giao-khoa-ngu-van-6-tap-2/cau-long-bien-chung-nhan-lich-su/

Nếu bạn muốn tìm một lời nhắn nhẹ nhàng cho lòng mình sau khi đọc xong câu chuyện về cây cầu hơn trăm tuổi này, hãy ghé Xin Xăm Quan Âm (https://truyenthuaphatphap.online/doanh-nhan.html?xem=xinxam) để lắng lòng và suy ngẫm thêm, chỉ mang tính tham khảo.